Jak napisać brief dla software house?
Masz pomysł na aplikację albo redesign firmowej strony i chcesz to zadanie powierzyć specjalistom, ale nie wiesz, jak przygotować brief dla SH? Wielu klientów ma z tym problem – a warto się z nim uporać, bo projekty realizowane na źle przygotowanych wytycznych często kończą się z opóźnieniem i przekraczają budżet. W tym poradniku pokażemy, co powinien zawierać brief dla agencji, żeby projekt od początku szedł w dobrą stronę.
Czym jest brief i dlaczego ma większe znaczenie, niż myślisz?
Czym jest brief i dlaczego ma większe znaczenie, niż myślisz?
Brief to podstawowy zestaw informacji, które trzeba przekazać firmie zewnętrznej przed rozpoczęciem współpracy – powinien przekładać Twój pomysł na konkretną, czytelną dla wykonawcy wizję.
W projektach IT brief jest punktem wyjścia najpierw do analizy przewdrożeniowej, a potem do prac nad określeniem zakresu funkcjonalnego produktu. Bez trudno precyzyjnie wycenić projekt, oszacować harmonogram czy podjąć podstawowe decyzje o wyborze technologii, na których będą pracować developerzy. I dlatego też briefu nie można traktować tylko jako formalność, przez którą trzeba przejść na pierwszych spotkaniach z zespołem software house’u – to jest podstawa całego projektu.
Co się dzieje, gdy brief jest źle przygotowany?
Co się dzieje, gdy brief jest źle przygotowany?
Na tym, aby brief był porządnie przygotowany, powinno zależeć tak samo obu stronom. Jeśli tego zabraknie, trzeba będzie przygotować się na:
- opóźniony start projektu – zanim zespół w ogóle ruszy do pracy, koniecznych może okazać się kilka nadprogramowych rund spotkań i konsultacji, podczas których dopiero uda się doprecyzować z klientem zakres oraz priorytety projektu;
- niedokładną wycenę – jeśli software house ma na starcie za mało informacji, to zazwyczaj ma miejsce jeden z dwóch scenariuszy. Albo wycena będzie wyższa – bo wykonawca musi zabezpieczyć się przed ryzykiem – albo w drugą stronę, projekt okaże się niedoszacowany;
- zmiany w trakcie realizacji projektu – każda zmiana w zakresie projektu potrafi wydłużyć harmonogram prac o kolejne tygodnie, a do tego kosztuje więcej, niż gdyby taką samą decyzję podjąć jeszcze przed rozpoczęciem realizacji;
- chaos w komunikacji – żeby komunikacja przebiegała sprawnie, obie strony powinny mieć taką samą wizję projektu;
- efekt, który nie trafia w cel klienta – czyli suma wszystkich wcześniejszych problemów. Oczywiście, nawet pracując na bardzo ogólnym briefie dobry zespół jest w stanie przygotować „poprawny” produkt; pytanie tylko brzmi, czy na pewno będzie wpisywał się w cele biznesowe?
Jak przygotować brief krok po kroku?
Jak przygotować brief krok po kroku?
A zatem co powinien zawierać brief, aby faktycznie pomógł sprawnie rozpocząć projekt? Wszystkie najważniejsze kwestie zebraliśmy poniżej:
Pamiętaj, że nie musisz mieć ze sobą idealnie rozpisanej wizji produktu; na początku współpracy będzie czas, aby go wspólnie dopracować.
Przedstaw swoją firmę i kontekst biznesowy
Ważne, aby software house, z którym podejmiesz współpracę, miał świadomość, czym ogólnie zajmuje się Twoja firma. Zanim określisz, na czym ma polegać projekt, warto umieścić w briefie informacje o profilu działalności przedsiębiorstwa, o rynkach, na jakich działa, opisać ofertę, produkty oraz docelowych klientów. Skup się oczywiście na tym, co jest istotne w kontekście projektu. Opisywanie całej historii swojego brandu mija się z celem, ale już informacja, że planujesz w najbliższych miesiącach rebranding marki albo chcesz wprowadzić swoje produkty na zupełnie nowy rynek, zdecydowanie się przyda.
Zdefiniuj cel projektu
Cel projektu, czyli co ma się zmienić w Twojej firmie, gdy projekt zostanie już wdrożony. Powinien on być na tyle konkretny, na ile to możliwe; najlepiej, aby wskazywał na jasno sprecyzowany problem do rozwiązania. „Chcemy usprawnić obsługę klienta i odciążyć zespół customer service" to nie jest dobry przykład, ale „Chcemy wdrożyć na stronie panel klienta, który pozwoli obsłużyć co najmniej 60% spośród najbardziej powtarzalnych problemów klientów bez udziału naszego zespołu. Dziś każde zapytanie wymaga interwencji supportu, a zespół traci na to do 3 godzin dziennie.", już tak.
Opisz, co ma powstać
Po zdefiniowaniu założeń biznesowych, przejdź do kwestii bardziej technicznych.
Zacznij od podstaw, tak aby software house od razu wiedział, z jakim projektem ma do czynienia, zanim jeszcze zajrzy w szczegóły. Opisz:
- typ projektu – czy ma to być serwis korporacyjny, aplikacja mobilna lub webowa, czy np. sklep internetowy;
- ogólny zakres projektu – co użytkownik ma być w stanie zrobić z pomocą produktu;
- swoje preferencje co do technologii czy organizacji pracy – jeżeli zależy Ci na tym, aby zbudować stronę konkretnie na Drupalu albo przychodzisz z już gotowym projektem UX/UI, trzeba to od razu zaznaczyć.
Wypisz funkcje produktu
Na etapie pisania briefu nie musisz jeszcze mieć gotowej listy funkcji produktu, natomiast dobrze, abyś wiedział, które z nich są absolutnie priorytetowe. Jeśli nie masz pewności, od czego zacząć – wypisz wszystko, co przychodzi Ci do głowy, a potem zastanów się, bez których funkcji produkt po prostu nie będzie w stanie spełnić swoich celów. W przypadku projektu prostego e-sklepu mogłyby to być:
- katalog produktów z wyszukiwarką i nawigacją fasetową;
- checkout zintegrowany z bramką płatności oraz systemami kurierskimi;
- panel klienta, z poziomu którego można zarządzać zamówieniami, zgłaszać zwroty itd;
- system rekomendacji produktowych;
- porównywarka produktów;
- integracja z platformą zbierającą opinie klientów;
przykładów można wymienić dużo więcej – ważne, aby chociaż wstępnie podzielić je na funkcje must have oraz nice to have.
Scharakteryzuj użytkowników
Jeśli produkt ma być dobry, nie może być „dla każdego” – musi mieć docelową grupę użytkowników. W skutecznym briefie dla software house’u powinny więc znaleźć się odpowiedzi na trzy pytania: kim są Twoi użytkownicy, dlaczego będą korzystać z Twojego produktu i co chcą w nim robić. Nie trzeba przygotowywać bardzo szczegółowych person, wystarczą 1-2 zdania o każdej grupie.
Powiedzmy, że chcesz rozbudować stronę swojej firmy m.in. o zakładkę „Kariera”. Typowym użytkownikiem mógłby być: „Kandydat do pracy, który chce dowiedzieć się, jak wygląda kultura organizacyjna firmy, zanim wyśle CV. Na stronie interesuje go tylko sekcja „Kariera”, chce na niej znaleźć dokładne informacje o procesie rekrutacyjnym, warunkach pracy i benefitach."
Pokaż inspiracje
Bardzo dobrym pomysłem – i zawsze do tego zachęcamy – byłoby umieścić w briefie kilka przykładów stron czy aplikacji, które sam uważasz za dobrze zaprojektowane. Może chodzić o ogólny design, o szatę graficzną, ale i o konkretne rozwiązania – np. jak działa panel klienta albo formularze. Opisz też, co dokładnie podoba Ci się w danym projekcie; o wiele łatwiej będzie wtedy zrozumieć Twoją wizję.
Określ budżet
W briefie na pewno powinna znaleźć się informacja o budżecie, jaki możesz przeznaczyć na projekt. Nie musi to być kwota wyliczona co do złotówki – wystarczą widełki, tak aby zespół mógł od początku skupić się tylko na rozwiązaniach, które mają sens w podanym budżecie.
Wyznacz ramy czasowe
Jeśli, przykładowo, chcesz zgrać wdrożenie projektu z rebrandingiem całej marki albo uruchomić go wraz z premierą nowej usługi – koniecznie wskaż konkretny deadline i wyjaśnij, na ile można go przesunąć w razie potrzeby. Jeżeli będzie realistyczny, software house na pewno dostosuje do niego harmonogram, jeśli nie – trzeba to przedyskutować na kolejnych spotkaniach.
Określ kryteria oceny
Klienci czasem przygotowują briefy jeszcze zanim wybiorą software house, z którym chcą współpracować i wysyłają je do kilku firm. W takiej sytuacji dobrze byłoby ułatwić pracę potencjalnym partnerom i jasno określić, czym będziesz kierować się przy podejmowaniu decyzji. Jeśli masz jakieś wymagania, które nie podlegają negocjacji (np. że software house musi pracować w konkretnej technologii), to też zaznacz to w briefie. Dzięki temu od razu odsiejesz oferty, które i tak nie wchodzą w grę.
Wskaż oczekiwania wobec współpracy
Wreszcie, warto przedstawić, czego oczekujesz w odpowiedzi na brief. A więc jeżeli np. potrzebujesz już na tym etapie bardziej szczegółowej wyceny z harmonogramem albo chciałbyś zapoznać się z case studies z podobnych realizacji – wspomnij o tym.
Jakie pytania zadaje sobie software house, czytając brief?
Jakie pytania zadaje sobie software house, czytając brief?
Jak wygląda praca z briefem na oprogramowanie z naszej perspektywy, czyli software house’u? Przede wszystkim chcemy się dowiedzieć czy klient rozumie, z jakim projektem do nas przychodzi i czy ma na niego klarowną wizję – to najlepszy prognostyk udanej współpracy. Skupiamy się na tym:
- Jaki problem właściwie mamy rozwiązać? Czy z briefu jasno wynika, po co powstaje ten projekt i co ma zmienić w firmie klienta?
- Czy cel jest mierzalny? Czy klient wie, jak oceni, że projekt odniósł sukces?
- Czy zakres projektu jest realny? Czy lista funkcji i oczekiwań jest spójna z podanym budżetem oraz terminem realizacji, czy już na pierwszy rzut oka widać, że mogą pojawić się problemy?
- Czy wiemy dokładnie, kim są użytkownicy naszego produktu? To wpływa na praktycznie każdą decyzję podczas realizacji projektu.
- Czego w briefie brakuje? Które kwestie trzeba jeszcze doprecyzować z klientem?
- Jakie jest ryzyko? Czy już na etapie briefu widzimy, że projekt ma cechy, które mogą go skomplikować – np. gdy wymaga integracji z przestarzałymi systemami albo zakłada wdrożenie MVP w bardzo krótkim czasie.
Najczęstsze błędy w briefach (i jak ich uniknąć)
Najczęstsze błędy w briefach (i jak ich uniknąć)
Dobry brief dla software house’u, tak jak powiedzieliśmy, ułatwi start współpracy, ale źle przygotowany – da nam więcej pytań niż odpowiedzi. Czego w briefach od klientów najczęściej, z naszego doświadczenia, brakuje albo co trzeba dopracować podczas pierwszych spotkań?
- Ogólniki zamiast konkretów – podstawowy i chyba najczęstszy błąd. Opis projektu na zasadzie „chcemy zbudować nowoczesną stronę z intuicyjnym interfejsem" nie mówi wykonawcy za wiele. Jeżeli mamy określić zakres projektu, potrzebujemy 1) konkretnego celu biznesowego, 2) informacji, jak i po co użytkownicy będą korzystać z produktu oraz 3) jakie funkcje musi mieć.
- Brak budżetu – drugi główny powód, dla którego pierwsza runda rozmów z software house'em często kończy się bez podjęcia żadnych istotnych decyzji. Przygotowując brief nie trzeba być ekspertem od realiów rynku IT ani dokładnie wiedzieć, ile zajmie projekt; na start w zupełności wystarczą widełki.
- Kopiowanie konkurencji – inspirowanie się pojedynczymi dobrymi rozwiązaniami, z których korzysta konkurencja, jest świetnym pomysłem. Ale kopiowanie ich już nie, ponieważ każdy produkt powstaje w innym kontekście biznesowym, dla innych użytkowników i z innym budżetem.
- Brak priorytetów – jeżeli mamy przygotować realistyczny harmonogram projektu, potrzebujemy informacji, które funkcje są must have, a które nice to have.
- Chaos w samej strukturze briefu – oczywisty błąd, ale także się zdarza; brief powinien być czytelnie uporządkowany, najlepiej wokół odpowiedzi na główne pytania. Możesz kierować się tutaj np. naszą checklistą.
Brief vs specyfikacja – jaka jest różnica
Brief vs specyfikacja – jaka jest różnica
Wyjaśnijmy jeszcze jedną kwestię – gdzie kończy się praca na briefie, a zaczyna specyfikacja produktu.
Na początek współpracy z software house’em potrzebny jest tylko brief z opisem kierunku całego projektu – tak, żeby wykonawca mógł ocenić, czy jest w stanie podjąć się zlecenia i jak może wyglądać praca nad nim. Specyfikację przygotowuje się później; zawiera ona precyzyjnie rozpisane funkcje oraz propozycje konkretnych rozwiązań technicznych, do których dochodzimy dopiero na etapie warsztatów z klientem.
Odpowiedz na te pytania, zanim wyślesz brief
Odpowiedz na te pytania, zanim wyślesz brief
Mamy nadzieję, że nasze wskazówki, jak napisać brief projektowy, pomogą Ci sprawnie zacząć pracę nad swoim produktem. A na sam koniec, przygotowaliśmy jeszcze jedną checklistę, przez którą warto przejść, zanim wyślesz brief potencjalnemu wykonawcy.
- Czy jasno opisałem, czym zajmuje się moja firma i w jakim kontekście powstaje projekt?
- Czy określiłem konkretny cel projektu i problem, który ma rozwiązać?
- Czy wiadomo, co dokładnie ma powstać i do czego ma służyć ten produkt?
- Czy wskazałem kluczowe funkcje i określiłem, które z nich są priorytetowe?
- Czy opisałem, kim są użytkownicy i co chcą zrobić w produkcie?
- Czy dodałem przykłady lub inspiracje, które pokazują moją wizję?
- Czy określiłem budżet lub przynajmniej widełki?
- Czy wskazałem oczekiwany termin realizacji i jego elastyczność?
- Czy określiłem kryteria wyboru wykonawcy (jeśli wysyłam brief do kilku firm)?
- Czy napisałem, czego oczekuję w odpowiedzi na brief (np. wyceny, propozycji rozwiązań)?