Migracja z WPBakery/Elementora na Gutenberga (FSE) – czy to się opłaca?

Gutenberg to wbudowany w WordPressa edytor treści, wprowadzony wraz z wersją 5.0 w 2018 roku. Dzieli on treść strony na bloki: każdy akapit tekstu, nagłówek, obraz czy przycisk to osobny blok z własnym zestawem ustawień. Co ważne, bloki są zapisywane jako kod HTML z osadzonymi w nim komentarzami JSON, dzięki czemu ich treść pozostaje czytelna dla developera i da się ją modyfikować również ręcznie, poza edytorem.

W wersji 5.9 twórcy WP rozszerzyli możliwości Gutenberga na całą witrynę – i w tym momencie przy jego pomocy można w przystępny sposób zaprojektować i treści, i elementy motywu strony, w tym cały jej layout. Krótki przewodnik po jego możliwościach znajdziesz na stronie WordPressa.

Jak działają WPBakery i Elementor?

WPBakery oraz Elementor to z kolei wtyczki, które po zainstalowaniu „nakładają” się na natywny interfejs edycji WordPressa i zastępują go własnym – bardziej wizualnym, opartym na podejściu drag&drop. Oba oferują rozbudowane biblioteki gotowych szablonów, widżetów i pojedynczych elementów, z których można zbudować własną witrynę; wygląd i zachowanie każdego z nich można dowolnie edytować.

Czy Gutenberg jest lepszy od Elementora i WPBakery? Dla kogoś, kto nie zna HTML-a i CSS-a, oba page buildery są najlepszą opcją, aby samemu postawić stronę; Gutenberg jest jednak trudniejszy w obsłudze i wymaga dobrego zrozumienia, jak działa system bloków. Tyle że z drugiej strony Elementor i WPBakery dokładają do kodu witryny długą listę własnych skryptów JavaScript, stylów CSS i zapytań do bazy danych, co z perspektywy technicznej jest dużym problemem.

Najważniejsze różnice

Migracja z Elementora na Gutenberga może się opłacić, ale to zależy od sytuacji strony; zmiana dla samej zmiany rzadko ma sens. Na pewno będzie to dobry pomysł, jeśli:

• masz problemy z wydajnością witryny i chcesz ograniczyć liczbę obciążających Twoją stronę pluginów;
• zależy Ci na tym, aby rozwijać stronę względnie niezależnie od twórców Elementora albo WPBakery i wprowadzanych przez nich zmian w page builderach;
• prowadzisz stronę mocno opartą na contencie w różnych formatach;
• chcesz edytować – bez płatnych dodatków i z poziomu jednego narzędzia – nie tylko treść strony, ale i elementy motywu.

Natomiast jeżeli:

• witryna realizuje swoje cele biznesowe i nie ma problemów z wydajnością;
• strona ma bardzo rozbudowany, niestandardowy layout;
• strona korzysta z widgetów, które w Gutenbergu nie mają równie dobrych odpowiedników;
• zależy Ci na tym, aby móc szybko dodawać nowe podstrony

wtedy zmiana edytora wcale nie musi być konieczna. Wręcz przeciwnie, może okazać się… nieopłacalna.

Z doświadczenia możemy powiedzieć, że nawet w ok. 90% przypadków migracja z WPBakery lub Elementora na Gutenberga wymaga przebudowania strony praktycznie od zera. Nie ma żadnego narzędzia, które automatycznie przepisałoby struktury danych na bloki Gutenberga; wszystko trzeba zrobić ręcznie.

W przypadku mniejszych stron – z kilkoma podstronami i stosunkowo prostym layoutem – dobry developer jest w stanie zamknąć migrację w 2-3 tygodnie. Przeniesienie projektu dużego serwisu korporacyjnego albo e-sklepu może oznaczać nawet kilka miesięcy pracy. A w kosztach będzie trzeba uwzględnić:

• audyt obecnej wersji strony;
• projekt nowego motywu blokowego;
• odtworzenie niestandardowych komponentów Elementora lub WPBakery w systemie blokowym;
• serię testów przed wdrożeniem.

Dlatego takie projekty są bardziej ryzykowne niż mogłoby się wydawać.

Wiele zależy jednak od tego, czy cały proces migracji zostanie przeprowadzony prawidłowo. W dużym skrócie, zazwyczaj wygląda on tak:

Jakie wyzwania mogą pojawić się podczas migracji z WPBakery lub Elementora na Gutenberga? Jest ich kilka, najczęściej są to:

• brak dobrych odpowiedników w bibliotece Gutenberga dla widgetów page buildera – wtedy developerzy muszą je pisać od zera, co oczywiście wydłuża cały projekt;
• konflikt pomiędzy pluginami pod klasyczne motywy PHP a Gutenbergiem – wiele rozszerzeń stworzonych stricte pod Elementora lub WPBakery nie zadziała w środowisku Gutenberga;
• problemy z wydajnością lub responsywnością strony po migracji – Gutenberg generuje kod dobrej jakości i pozwala dosyć łatwo dostosować stronę pod smartfony, ale wymaga to prawidłowej konfiguracji motywu;
• utrata pozycji w Google – co może wynikać albo z niekompletnych przekierowań między adresami, albo z tego, że przy migracji część treści, które wcześniej wspierały pozycjonowanie, zostały przebudowane.

Odpowiedź na pytanie, czy warto przejść z Elementora na Gutenberga, coraz częściej powinna brzmieć „tak”, ponieważ sam WordPress jako platforma konsekwentnie z roku na rok mocniej stawia na bloki.

Kolejne wersje WP przynoszą i nowe możliwości dla motywów blokowych, i coraz lepszą wydajność samego edytora – więcej o jego funkcjach możesz przeczytać w oficjalnej dokumentacji. Właśnie to wydaje się być głównym kierunkiem rozwoju całego CMS-a, więc warto mieć to na uwadze, jeśli zastanawiasz się, jak dalej budować swoją stronę.