Sztuczna inteligencja (AI) w e-commerce – zastosowania i korzyści
Rozwiązania oparte na sztucznej inteligencji są teraz dostępne nie tylko dla największych e-sklepów; mniejsi gracze też mogą z nich korzystać i coraz chętniej to robią. Pytanie brzmi, w jakich obszarach wdrażanie takich narzędzi naprawdę się opłaca? W tym artykule pokażemy, jak działa AI w e-commerce i dlaczego warto zastanowić się nad jej wdrożeniem.
Czym jest sztuczna inteligencja (AI) w e-commerce?
Czym jest sztuczna inteligencja (AI) w e-commerce?
Sztuczna inteligencja – w telegraficznym skrócie – pozwala systemom IT uczyć się na podstawie danych i podejmować decyzje bez konieczności programowania każdej możliwej sytuacji z osobna. Zastosowanie AI w e-commerce umożliwia w ten sposób automatyzację ogromnej części procesów, które napędzają sprzedaż: narzędzia oparte na sztucznej inteligencji mogą zająć się tworzeniem rekomendacji produktowych dla klientów, ułatwić tworzenie treści na stronę sklepu, zautomatyzować wysyłkę maili czy nawet zmieniać ceny produktów na podstawie danych o popycie.
Jakie technologie AI są wykorzystywane w e-commerce?
Jakie technologie AI są wykorzystywane w e-commerce?
Pod pojęciem sztucznej inteligencji kryje się cały zbiór technologii. Warto rozróżniać przynajmniej te podstawowe, na których opiera się większość narzędzi AI w sklepach internetowych.
- Machine learning – czyli uczenie maszynowe. Algorytmy ML potrafią na podstawie analizy dużych zbiorów danych wyciągać z nich wzorce i podejmować decyzje – choćby rekomendować produkty klientom, o czym już wspomnieliśmy.
- Natural language processing – a więc przetwarzanie języka naturalnego; na tej technologii bazuje i ChatGPT, i bot, którego umieścisz na stronie sklepu, aby odpowiadał na pytania klientów.
- Computer vision – co możemy przetłumaczyć jako „widzenie komputerowe”; umożliwia algorytmom analizowanie obrazu oraz rozpoznawanie znajdujących się na nich obiektów.
- Predictive analysis – czyli analiza predykcyjna; to z kolei bardziej konkretne zastosowanie algorytmów uczenia maszynowego, które na podstawie analizy danych mogą przewidywać, ze sporym prawdopodobieństwem, przyszłe zdarzenia (np., powiedzmy, jakie będzie lifetime value danego klienta).
Czym AI różni się od klasycznej automatyzacji w sklepach internetowych?
Czym AI różni się od klasycznej automatyzacji w sklepach internetowych?
Ktoś mógłby powiedzieć, że narzędzi do automatyzacji dla e-sklepów powstało setki, a nawet tysiące, na długo przed ChatemGPT i „rewolucją AI”. To prawda, tyle że takie programy działają według sztywnych reguł, które trzeba opracować dla każdego scenariusza. Świetnym przykładem byłyby klasyczne narzędzia do mailingu, które działały na zasadzie: „jeśli klient doda produkt do koszyka, ale nie dokończy zakupu, wyślij mu e-mail z przypomnieniem po 24 godzinach". Każdy klient dostawał tę samą wiadomość, o tej samej porze, niezależnie od tego, dlaczego porzucił koszyk.
Narzędzia AI w sprzedaży online dają o wiele większą elastyczność, bo są w stanie samemu dostosować swoje działania do sytuacji.
Dlaczego AI jest dziś kluczowa dla rozwoju e-commerce?
Dlaczego AI jest dziś kluczowa dla rozwoju e-commerce?
InsightAce Analytics w swoim raporcie z 2025 r. szacuje, że w ciągu najbliższych pięciu lat rynek narzędzi opartych na sztucznej inteligencji w handlu elektronicznym osiągnie wartość 16,8 miliarda dolarów. Z jednego, prostego powodu – e-sklepy będą po nie sięgać jeszcze chętniej, bo w ten sposób mogą:
- zwiększyć konwersję;
- zaoferować bardziej spersonalizowane doświadczenie użytkownika;
- obniżyć koszty działalności.
Jak AI wpływa na współczynnik konwersji (CRO)?
Jak AI wpływa na współczynnik konwersji (CRO)?
Coraz więcej sklepów przynajmniej próbuje wdrażać systemy, w których cena produktu zmienia się w zależności od popytu czy cen konkurencji. O zaletach dynamic pricing więcej możesz przeczytać w tekście Dynamic Pricing Doesn’t Have to Alienate Your Customers, opublikowanym rok temu przez Harvard Business Review. Najważniejsze jest to, że taki system cenowy potrafi przełożyć się na wzrost konwersji rzędu nawet 15-20%.
Inny przykład? Rekomendacje produktowe. Silniki rekomendacji oparte na AI dobierają propozycje ofert na bazie ogromnej ilości danych – biorą pod uwagę zachowania użytkowników o podobnym profilu, cechy produktów, historię zakupów danego klienta… Dobrze wdrożony system może przynieść wzrost sprzedaży o kolejne kilkanaście procent; kilka lat temu eksperci z McKinsey szacowali, że nawet 35% udanych transakcji Amazon zawdzięcza właśnie rekomendacjom.
Jak AI poprawia doświadczenie użytkownika (UX)?
Jak AI poprawia doświadczenie użytkownika (UX)?
Oczywiście, konwersję można też zwiększać pośrednio, na przykład poprawiając UX całego sklepu.
Jak pokazuje badanie State of the Connected Customer, przeprowadzone przez Salesforce w 2023 roku, aż 73% klientów e-sklepów oczekuje dziś, aby ich doświadczenie było jak najmocniej spersonalizowane. Z pomocą sztucznej inteligencji da się to zrobić. Idealnym przykładem mogłyby być coraz częściej widoczne na stronach e-sklepów chatboty, które potrafią nie tylko odpowiedzieć na proste pytania (np. o czas dostawy), ale nawet… pomóc znaleźć idealny produkt.
Jak AI obniża koszty operacyjne e-commerce?
Jak AI obniża koszty operacyjne e-commerce?
Spójrzmy teraz od drugiej strony – bo zastosowanie sztucznej inteligencji w e-commerce może też obniżyć wydatki.
Skoro więc mówimy o chatbotach, w ubiegłym roku analitycy Gartnera stwierdzili, że w ciągu najbliższych kilku lat już 80% zgłoszeń do działów obsługi klienta będzie rozwiązywanych właśnie przez sztuczną inteligencję… co może obniżyć koszty operacyjne o nawet 30%! Podobnie wygląda to w logistyce, gdzie już teraz systemy oparte na AI pomagają w optymalizacji praktycznie każdego odcinka łańcucha dostaw – od składania zamówień, przez magazyn, po „ostatnią milę”, redukując koszty na kolejnych etapach o 10-20% (za analizą Harnessing the power of AI in distribution operations, opublikowaną w 2024 r. przez McKinsey).
Jakie są najważniejsze zastosowania AI w e-commerce?
Jakie są najważniejsze zastosowania AI w e-commerce?
Pozostaje tylko ważne pytanie, które sugerowaliśmy w leadzie: w których obszarach działalności e-commerce wdrożenie narzędzi AI naprawdę ma teraz sens, a nie jest po prostu kolejną nowinką?
Rekomendacje produktowe oparte o sztuczną inteligencję
O tym, jak skuteczny potrafi być dobry system rekomendacji, już wspomnieliśmy. Dziś praktycznie wszystkie dostępne silniki opierają się na sztucznej inteligencji, która odpowiada za:
- analizę zachowań użytkowników – algorytmy śledzą nie tylko to, co użytkownik kupił, ale też jakie produkty przeglądał, ile czasu spędził na konkretnych kartach, co dodał do koszyka itd. Na tej podstawie budują profil danego klienta i są w stanie przewidzieć, co może go zainteresować przy kolejnej wizycie;
- realizację strategii cross-sell oraz up-sell – przy pomocy algorytmów można naturalnie wpleść propozycje produktów komplementarnych albo droższych wariantów tych, które klient ma już w koszyku, w ścieżkę zakupową (nawet na etapie checkoutu);
- generowanie rekomendacji pod użytkownika – dziś nikogo nie zdziwi już to, że np. klient, który jest zainteresowany elektroniką, zobaczy na stronie głównej sklepu najnowsze smartfony, a klient zamawiający głównie zabawki – nowości w dziale dla dzieci.
Chatboty AI w sprzedaży i obsłudze klienta
Co prawda chatboty w e-commerce są już od wielu lat… ale różnica między tymi, które odpowiadały na pytania klientów w 2017 roku, a dzisiejszymi jest ogromna. A to dlatego, że:
- chatbota można łatwo zintegrować z CRMem czy systemem magazynowym – dzięki czemu zyska dostęp do wszystkich potrzebnych klientowi informacji o jego zamówieniu;
- coraz więcej systemów do obsługi klienta korzysta z AI agents – czyli algorytmów, które nie tylko są w stanie odpowiadać na pytania (jak klasyczny chatbot), ale też wykonywać działania w systemie e-sklepu; mogą np. same zmienić dane zamówienia na prośbę klienta;
- chatboty oparte na machine learningu radzą sobie także jako… doradcy zakupowi – z takiego rozwiązania korzysta już Amazon, a narzędzia do tworzenia takich „asystentów” oferuje m.in. platforma Insider One; bardzo możliwe, że właśnie tak będzie wyglądać przyszłość AI w e-commerce.
Wsparcie marketingu e-commerce przez AI
Sposobów, w jaki można wykorzystać sztuczną inteligencję w marketingu jest jeszcze więcej. Tutaj z kolei modele AI ułatwiają:
- przygotowanie i optymalizację treści – oczywiście ChatGPT nie zastąpi dobrego copywritera, ale na pewno przyspieszy pracę nad opisami produktów czy tekstami do reklam Google Ads;
- analizę danych SEO – każdy z większych LLMów można wykorzystać do analizy danych z Google Search Console, Ahrefs albo innych narzędzi dla specjalistów SEO;
- automatyzację kampanii reklamowych – zarówno w Google, jak i Meta Ads znajdziemy teraz wbudowane algorytmy, które automatycznie optymalizują stawki i targetują reklamy;
- personalizację mailingu – bo również i platformy pokroju Klaviyo, Omnisend czy Mailchimp używają AI do segmentacji odbiorców; na bazie zachowań klientów potrafią np. dopasować temat i preheader maila do danej osoby.
Logistyka i zarządzanie zapasami wspierane przez AI
AI w handlu elektronicznym wykorzystuje się też – i to bardzo intensywnie – na „zapleczu” sklepu, czyli w logistyce. Czym, między innymi, może zająć się sztuczna inteligencja?
- Prognozowaniem popytu na produkty oraz optymalizacją stanów magazynowych – na bazie danych historycznych i trendów na rynku algorytmy są w stanie bardzo precyzyjnie oszacować, ile sklep potrzebuje towaru w danym okresie.
- Optymalizacją obsługi zamówień i dostaw – z AI korzysta się też w systemach do tworzenia harmonogramów i tras dostaw na ostatniej mili, zarządzania pracą w magazynach, nawet do… planowania przestrzeni magazynowej. W e-commerce każdy odcinek łańcucha dostaw ma znaczenie, a inteligentna logistyka pozwala je zoptymalizować.
Dynamic pricing (dynamiczne ustalanie cen)
W przypadku dużych platform e-commerce i marketplace’ów to, że ceny produktów zmieniają się nawet kilka razy w miesiącu nie jest żadną nowością. Za to również zazwyczaj odpowiada AI. Narzędzia wykorzystujące techniki machine learningu w e-commerce umożliwiają:
- dostosowywanie cen na podstawie popytu – i nie tylko; platformy pokroju Prisync czy Competera biorą również pod uwagę stany magazynowe, dane o zachowaniach i preferencjach klientów sklepu, nawet porę roku, i dopiero na tej podstawie proponują optymalną cenę dla każdego produktu;
- monitorowanie i analizę cen konkurencji – taką opcję oferuje większość narzędzi do dynamic pricingu;
- testowanie różnych cen (tzw. A/B pricing) – co działa na prostej zasadzie: część użytkowników widzi produkt za 99 zł, część za 109 zł, a algorytm mierzy, która cena generuje wyższy przychód. Ale to dosyć kontrowersyjna praktyka – w UE do takich testów trzeba podchodzić bardzo ostrożnie, aby nie naruszyć przepisów dot. uczciwej konkurencji.
Visual search (wyszukiwanie obrazem)
Wyszukiwanie obrazem potrafi być niezwykle przydatną opcją – na przykład w sklepach odzieżowych albo home&decor, gdzie klienci często nie potrafią opisać, czego szukają, ale wiedzą, jak to ma wyglądać. I znów, nie byłoby to możliwe bez sztucznej inteligencji. W e-commerce algorytmy widzenia komputerowego pozwalają na przykład na:
- wyszukiwanie produktów przez przesłanie zdjęcia – użytkownik robi zdjęcie produktu (albo screenshota) i wkleja go do wyszukiwarki w sklepie. Algorytm analizuje obraz – rozpoznaje kształt, kolor, wzór, materiał – i wyszukuje w bazie sklepu produkty, które przypominają ten na zdjęciu;
- rozpoznawanie produktów na zdjęciach w social mediach – visual search świetnie łączy się z social commerce, co pokazuje choćby… TikTok Shop.
Jak AI wspiera e-commerce na każdym etapie lejka zakupowego?
Jak AI wspiera e-commerce na każdym etapie lejka zakupowego?
Łatwo dojść do wniosku, że technologie AI w e-commerce pojawiają się teraz na każdym kroku. Bo jeśli klient trafił do sklepu przez reklamę na Facebooku, to algorytm ją stargetował pod jego zainteresowania. Jeżeli jest już na stronie sklepu i zastanawia się, czy wybrać laptop za 3000, czy jednak za 3500 zł – całkiem prawdopodobne, że stało się to dlatego, że właśnie algorytm polecił mu na karcie produktowej ofertę z większą ilością RAMu.
Gdy już przejdzie do checkoutu, możliwe, że zobaczy propozycję, aby dokupić myszkę albo pada do gier, jeśli na podstawie historii zakupów AI oceni, że klient jest zapalonym graczem. A gdy tydzień po zakupie otrzyma maila z prośbą o wystawienie opinii… i pytaniem, czy chciałby zamówić jeszcze podstawkę, oczywiście dopasowaną do swojego nowego sprzętu – za automatyzacją wysyłki tych wiadomości i ich personalizacją w e-commerce też raczej stoi sztuczna inteligencja. Tak samo, jak za chatbotem, którego klient zdążył wcześniej spytać o termin dostawy.
To oczywiście idealny scenariusz, ale dobrze pokazuje, że wykorzystanie AI w e-commerce pozwala zwiększyć szanse na 1) konwersję, 2) „podbicie” wartości koszyka i 3) retencję klienta na każdym etapie lejka zakupowego.
Jak wdrożyć AI w e-commerce krok po kroku?
Jak wdrożyć AI w e-commerce krok po kroku?
A jak to zrobić? Na sam koniec przygotowaliśmy jeszcze pięć praktycznych wskazówek, od czego zacząć.
- Zidentyfikuj największe problemy w swoim sklepie – zanim zaczniesz w ogóle myśleć o konkretnych narzędziach, określ, co faktycznie wymaga poprawy. Czy tracisz klientów na etapie koszyka? Czy raczej dlatego, że obsługa klienta średnio radzi sobie z natłokiem pytań?
- Zacznij od quick wins – nie musisz od razu budować wokół AI całego systemu; wręcz lepiej zacząć od jednego-dwóch rozwiązań, które odpowiedzą na palące problemy.
- Uporządkuj swoje dane – zawsze powtarzamy, że AI działa tylko tak dobrze, jak dobre ma dane, na których pracuje. Przed wdrożeniem każdego narzędzia sprawdź, skąd będzie ono czerpać informacje (z Google Analytics, Twojego CRMu, może bezpośrednio ze strony sklepu) i upewnij się, że są porządnie przygotowane.
- Sprawdź, jak spisuje się AI w Twoim sklepie, na mniejszą skalę – najlepiej na początek wybrać tylko jeden kanał albo jeden segment klientów.
- Przygotuj swój zespół – to być może najważniejszy etap, bo sztuczna inteligencja nie zastąpi Twoich specjalistów. Przygotuj ich na to: marketerzy powinni wiedzieć, jak interpretować dane z kampanii optymalizowanych przez AI, a z kolei pracownicy działu obsługi klienta – których spraw żaden model nie będzie w stanie samemu rozwiązać.