Framework Symfony – czym jest i jakie daje korzyści?
To nie przypadek, że PHP jest podstawowym narzędziem w rękach back-end developerów. Trudno o wydajniejsze środowisko do pracy nad skryptami po stronie serwera WWW – zwłaszcza że programiści mają też do dyspozycji kilka świetnych frameworków. A jednym z nich jest Symfony, o którego zaletach piszemy poniżej.
- Symfony to framework PHP na licencji MIT. Udostępnia gotowe komponenty m.in. do routingu, formularzy, autoryzacji użytkowników i komunikacji z zewnętrznymi systemami.
- Najwięcej korzyści daje w rozbudowanych aplikacjach z dużą logiką biznesową, integracjami ERP, CRM lub PIM oraz projektach rozwijanych przez wiele lat.
- Nie trzeba korzystać z całego frameworka. Symfony pozwala budować pełne aplikacje albo wykorzystywać tylko wybrane komponenty potrzebne w konkretnym projekcie.
- Przy prostych serwisach Symfony może być zbyt rozbudowanym rozwiązaniem. Wdrożenie wymaga też doświadczonych developerów i dobrej znajomości PHP oraz wzorców projektowych.
Co to jest Symfony?
Co to jest Symfony?
Symfony to open source’owy framework oparty na języku PHP, który daje developerom gotowe rozwiązania typowych problemów przy tworzeniu aplikacji webowych, bez potrzeby pisania ich od zera przy każdym projekcie. Składa się z kilkudziesięciu komponentów, których można używać razem (jako „szkielet” całej aplikacji) lub pojedynczo; wśród nich są m.in. narzędzia do obsługi formularzy, weryfikacji użytkowników, wysyłki maili czy routingu adresów URL.
Pierwsza wersja Symfony powstała w 2005 roku jako projekt francuskiej agencji SensioLabs. Jej twórcy, przede wszystkim Fabien Potencier, czyli „ojciec” Symfony, są zresztą cały czas mocno zaangażowani w rozwój frameworka. Ten jednak od samego początku jest dostępny na otwartej licencji MIT, więc korzystać z niego i edytować jego kod może każdy – do dziś na GitHubie powstało prawie 10 tysięcy forków Symfony z autorskimi modyfikacjami.
Aktualną stabilną wersją frameworka jest Symfony 8.1, a wersją LTS – Symfony 7.4 (ze wsparciem przewidzianym do 2029 roku).
Do czego służy Symfony?
Do czego służy Symfony?
Symfony da się wykorzystać w prawie każdym projekcie bazującym na PHP – co do zasady, im bardziej skomplikowana logika biznesowa aplikacji, tym bardziej ten framework się przydaje. Tak będzie w przypadku:
- rozbudowanych aplikacji webowych – w których liczba funkcji rośnie z roku na rok i bardzo ważne jest, aby cały kod pozostał czytelny dla developerów dochodzących do projektu na przestrzeni lat;
- systemów biznesowych – komponenty Symfony są na tyle elastyczne, że pozwalają odwzorować wewnętrzne procesy większości firm, od obiegu dokumentów po zarządzanie produkcją;
- paneli administracyjnych – framework daje tu gotowe mechanizmy zarządzania rolami użytkowników i kontroli dostępu, więc nie trzeba budować ich od zera;
- systemów API-first – nawet na bazie „czystego” Symfony da się budować własne REST API, z kolei przy bardziej skomplikowanych projektach niezastąpione dla wielu developerów jest API Platform… które również opiera się na Symfony;
- aplikacji, które wymagają złożonych integracji z ERP, CRM, PIM lub innymi zewnętrznymi systemami – Symfony bardzo dobrze radzi sobie z kolejkowaniem zadań i przetwarzaniem dużych wolumenów danych w tle.
Przykłady? Komponenty frameworka można znaleźć między innymi w kodzie Drupala (od wersji 8 system jest w dużej mierze zbudowany właśnie na Symfony), Magento, PrestaShop czy Shopware.
Jak działa Symfony?
Jak działa Symfony?
Jedną z ważniejszych rzeczy – o ile nie najważniejszą – jakie robi Symfony, jest to, że uporządkowuje obsługę zapytań na linii użytkownik-aplikacja-baza danych w powtarzalny „przepływ”. W dużym uproszczeniu wygląda to tak:
- Aplikacja odbiera żądanie HTTP – powiedzmy, że użytkownik próbuje zalogować się na swoje konto w aplikacji i przejść do panelu administracyjnego. Wszystkie żądania trafiają do jednego pliku: index.php.
- Routing dopasowuje adres do kontrolera – Symfony sprawdza, która część kodu odpowiada za ten konkretny adres z żądania (w tym przypadku, adres panelu admina) i przekazuje jej sterowanie.
- Kontroler uruchamia potrzebną logikę – korzysta przy tym z usług aplikacji, czyli wyspecjalizowanych klas odpowiadających za pojedyncze zadania, np. weryfikację użytkowników. Informacje o wszystkich dostępnych usługach Symfony przechowuje w jednym miejscu, w tzw. kontenerze usług.
- Kontroler pobiera dane, których akurat potrzebuje – z własnej bazy danych aplikacji albo z systemów zewnętrznych przez API.
- Na końcu kontroler zwraca odpowiedź – czy to z gotowym kodem HTML do wyrenderowania w przeglądarce, czy np. z danymi w formacie JSON dla aplikacji mobilnej.
Schemat ten powtarza się dla każdego żądania, a ponieważ za realizację poszczególnych zadań odpowiadają oddzielne usługi – zmiana jednego fragmentu kodu (np. któregoś z komponentów Symfony) nie powinna zepsuć całej aplikacji.
Jakie korzyści przynosi framework Symfony?
Jakie korzyści przynosi framework Symfony?
Szybkość
W świecie IT niejednokrotnie o optymalizacji i szybkości działania aplikacji myśli się dopiero po zakończeniu projektu. Sam proces zwykle nie jest łatwy. Jednak Symfony to framework stworzony z myślą o silnym nacisku na wydajność i szybkość. Dzięki temu jest obecnie jednym z najszybszych frameworków PHP.
Elastyczność
Symfony framework łatwo dostosowuje się do Twoich potrzeb. Dzięki narzędziu Event Dispatcher możesz łatwo poszerzać funkcjonalność już napisanego kodu.
Symfony pozwala na tworzenie oprogramowania na trzy sposoby:
- full stack – jeśli chcesz stworzyć rozbudowaną aplikację z wieloma funkcjami,
- brick by brick – Symfony framework jest tworzony według funkcji, jakich potrzebujesz,
- microframework – możesz je wykorzystać do tworzenia konkretnych funkcji w wybranych projektach. Nie ma przy tym potrzeby programowania wszystkiego na nowo ani instalowania całego frameworku. Wystarczy wybrać potrzebne cegiełki.
Dzięki tym cechom Symfony framework świetnie nadaje się do tworzenia różnych aplikacji, które mogą mieć szerokie zastosowanie w Twoim biznesie.
Architektura MVC
Symfony, jak większość frameworków PHP, oparty jest o wzorzec projektowy MVC (Model-View-Controller). Oznacza to, że aplikacja podzielona jest na części:
- Model – część, która odpowiada za dane – ich przetwarzanie i dostarczanie,
- View (Widok) – komponenty, które służą do wyświetlania danych użytkownikowi,
- Controller (Kontroler) – odgrywa rolę pośrednika między Modelem (danymi) a Widokiem (prezentacją danych). Łączy je dzięki przesyłaniu danych.
Mówiąc prościej – model dostarcza dane, które są wyświetlane użytkownikowi za pomocą widoku. Za przesyłanie danych do widoku odpowiada kontroler, który zarządza komunikacją między Modelem i Widokiem.
MVC pozwala podzielić projekt na mniejsze komponenty, co umożliwia zarządzanie każdym z nich z osobna. Oznacza to, że zarządzanie aplikacją jest prostsze – zmiany wprowadzane są tylko w jednej jednostce, a nie w trzech. Dzięki takiemu podziałowi możesz tworzyć projekt w o wiele bardziej ustrukturyzowany i logiczny sposób, a pisanie kodu staje się prostsze.
Łatwość w rozbudowaniu
W Symfony wszystko – od rdzenia po najmniejsze elementy – jest przedstawione jako pluginy. Każdy z nich dodaje osobną funkcję do frameworka oraz może być użyty jeszcze raz w innym projekcie czy też udostępniony reszcie społeczności developerów.
Tak czy inaczej, system pozwala na szerokie zmiany w Symfony, wliczając w to sam rdzeń. Działanie frameworka może zostać rozbudowane według uznania bez potrzeby konfigurowania wszystkiego na nowo.
Filozofia
Wystarczy odwiedzić stronę Symfony, aby zapoznać się z filozofią jego twórców. Jest to ważny element całego frameworku, gdyż kładzie duży nacisk na najlepsze praktyki oraz profesjonalne podejście do tworzenia aplikacji webowych. Fundamentalnym kryterium Symfony jest to, że powinno spełniać potrzeby programisty tak, aby mógł on efektywnie tworzyć wymagane oprogramowanie.
Stałe wsparcie
Symfony framework jest wspierany przez SensioLabs, w skład którego wchodzi aktywna społeczność programistów z wieloletnim doświadczeniem. Dzięki temu sam framework będzie się dobrze rozwijał przez wiele kolejnych lat. Powodem takiego stanu rzeczy są regularne testy oraz częste aktualizacje frameworku. To sprawia, że obojętnie, czy chcesz tworzyć aplikacje, czy strony w Symfony, zawsze możesz mieć pewność, że ten framework nadąży za Tobą i Twoimi pomysłami.
Tworzenie innowacyjnych rozwiązań
Szybkość i elastyczność Symfony czynią z niego jeden z najlepszych frameworków PHP. Dostosowuje się do najlepszych praktyk i standardów w branży oraz chętnie wdraża innowacyjne rozwiązania. Dzięki temu pomaga developerom tworzyć nowoczesne aplikacje oraz wspiera ich kreatywność.
Caching management
Symfony ma bardzo dobry caching management, ponieważ MySQL wykonuje każde zapytanie odczytywane przez Symfony framework. Pula wszystkich instrukcji zostaje zachowana w MySQL, co ułatwia ich wykonanie w przyszłości. Istnieje jeszcze jedna opcja, znana jako fragment caching, która jest bardzo przydatna. Działa poprzez cachowanie fragmentów strony, dzięki czemu można zmniejszyć liczbę zapytań do bazy danych, gdy zajdzie taka potrzeba. Funkcja ta może być wykorzystana w przypadku koszyka na zakupy, komentarzy na blogu, statusów logowania użytkowników itp.
Framework Symfony - korzyści
Kto korzysta z Symfony?
Kto korzysta z Symfony?
Widząc tę długą listę zalet, trudno się dziwić, że z Symfony chętnie korzystają rynkowi giganci.
Pierwszy przykład z brzegu – Spotify. Szwedzka platforma streamingowa wykorzystuje framework do zarządzania kontami użytkowników. Jak podaje DemandSage, w 2024 roku Spotify mogło pochwalić się w każdym miesiącu ponad 620 milionami słuchaczy – a wielu z nich ma na swoich profilach setki ulubionych utworów, stworzone przez siebie playlisty oraz te wygenerowane przez algorytm platformy. Jak widać, Symfony bardzo dobrze sobie z tym radzi.
Framework ten często wykorzystują także aplikacje, które umożliwiają składanie rezerwacji – a więc mają do przetworzenia duże ilości bardzo złożonych zapytań po stronie serwera. W takiej roli Symfony wspiera na przykład Trivago, podczas gdy cieszący się u nas ogromną popularnością BlaBlaCar opiera na frameworku nie tylko backend, ale i frontend swojej aplikacji oraz strony WWW.
Wiele komponentów Symfony znajdziemy oczywiście też w kodzie PHP-owych systemów zarządzania treścią (Drupal, Joomla) oraz platform e-commerce (Magento, PrestaShop).
Symfony a inne frameworki PHP
Symfony a inne frameworki PHP
Warto spojrzeć, jak na tle Symfony wypadają inne frameworki.
- Symfony vs. Laravel – Laravel to jedyny framework PHP z większą liczbą wdrożeń niż Symfony. W środowisku uważa się go jednak przede wszystkim za narzędzie stworzone dla mniejszych projektów i tych, gdzie bardziej niż elastyczność liczy się czas rozwoju. O ile więc w przypadku małych stron Lavarel rzeczywiście okazuje się lżejszy i wydajniejszy, tak przy utrzymaniu aplikacji o dużym ruchu Symfony wypada już od niego lepiej.
- Symfony vs. Laminas (dawniej Zend) – drugi z tych frameworków ma swoją niemałą grupę zwolenników… jednak zdecydowanie mniejszą niż Symfony. Laminas jest oparty na identycznej architekturze i również oferuje sporą elastyczność, ale jednocześnie ma mniej rozbudowaną i zorganizowaną dokumentację oraz wypada gorzej, jeśli chodzi o osiągi tworzonych na nim aplikacji (tu swoją przewagę pokazuje silnik szablonów Twig, z którego korzysta Symfony).
Programowanie w Symfony – jak to zrobić?
Programowanie w Symfony – jak to zrobić?
Choć Symfony jest lubianym frameworkiem przez doświadczonych developerów, trzeba przyznać, że nie jest prosty do nauki. Aby programować w nim strony lub aplikacje, trzeba mieć bardzo dużą, a przede wszystkim wszechstronną wiedzę techniczną. Rozumienie i programowanie w języku PHP, HTML, JavaScript to kluczowe umiejętności. Dodatkowo należy znać frameworki backend. Trzeba też nastawić się na ciągłą naukę i wyzwania, których niemało podczas pracy z Symfony PHP. Oczywiście, dużym plusem będą także pomysłowość, umiejętne słuchanie i chęć samodzielnego dokształcania się w temacie tego frameworka.
Podsumowanie
Podsumowanie
Symfony jest świetnym wyborem, ponieważ:
- jest szybki i wymaga mniejszych zasobów systemowych;
- posiada strukturę typu open-source, dzięki czemu świetnie sprawdza się w przypadku zastosowań biznesowych;
- pozwala na dużą elastyczność, dzięki czemu można na nim tworzyć proste, jak i rozbudowane aplikacje;
- da się dzięki niemu tworzyć rozbudowane strony firmowe;
- realizowane na nim projekty można skutecznie utrzymywać przez długi czas;
- tworzone na nim aplikacje będą kompatybilne z większością platform, bibliotekami przeznaczonymi do rozwiązań biznesowych, jak i metodami wykorzystywanymi przez większość programistów;
- kod pisany w Symfony nadaje się do wielokrotnego użytku i modyfikacji. Dzięki możliwości łatwych i regularnych aktualizacji stworzona aplikacja może skutecznie dostosowywać się do zmieniających się potrzeb Twojego biznesu;
- pozwala dodawać wedle uznania innowacyjne cechy, co bardzo przydaje się w rozwiązaniach biznesowych.
Denis Peszka 
Mateusz Galla